Hanna, de vruchtbare onvruchtbare Klik hier om het verhaal voor te lezen ![]()
Hoe langer het duurde voordat ze zwanger werd hoe meer Hanna zich een Sara begon te voelen1. En dat voelde niet fijn. Want als zij onvruchtbaar zou zijn, zou Elkana best een andere vrouw als een soort draagmoeder kunnen nemen. Nee niet een Egyptisch slavinnetje zoals Hagar2. Misschien trouwde hij wel met een andere Joodse vrouw. Hanna moest er niet aan denken.
Maar dat gebeurde wel. Toen Hanna na een paar jaar nog geen kinderen gebaard had, was Elkana met Peninna getrouwd3. Zo ging dat in die tijd en hun cultuur. Gelukkig bleef zijn liefde voor Hanna onverminderd hartelijk en innig. Dat veranderde ook niet toen Peninna wel kinderen kreeg en zij niet4. Elkana was voor Hanna immers meer waard was dan tien zonen5.
Maar eerlijk gezegd dat hielp haar niet voor het constante getreiter van Peninna. Die kleineerde haar zo vaak en zo gemeen als ze maar kon6. Vooral wanneer Elkana met zijn hele gezin naar Silo ging. Een 32 kilometer lange moeizame voetreis door het bergachtige gebied van Efraïm. Meestal duurde de reis zowat een hele dag7. Maar voor Hanna leek het alsof er eind aan kwam. De hele dag moest zij de venijnige pesterijen van Peninna aanhoren. Onvruchtbare Hanna! Nietsnut!
Eenmaal in Silo werd het er niet beter op. Vooral niet als Elkana, zoals ieder jaar, bij de offermaaltijd het vlees deelde8 en aan Hanna het beste stuk vlees gaf9. Hij deed dat om haar te laten merken dat hij van haar hield. Misschien ook wel om Hanna op die manier meer foliumzuur10 te geven. Mogelijk goed voor de vruchtbaarheid11. Maar bij Peninna viel dat helemaal verkeerd. Juist dan treiterde zij Hanna op een verschrikkelijke manier. Jaar in jaar uit12. Tot Hanna het niet meer verdragen kon. Huilend verliet ze de feestmaaltijd en vluchtte naar de tabernakel13. Haar toevlucht zoekend bij de enige echte toevlucht in haar leven. De Here God. In stil gebed smeekte zij Hem om een kind14. Een zoon nog wel15. Draagmoeder te zijn voor een man die later in dienst van de Heer zou staan16. Zodra hij geen borstvoeding meer nodig had zou zij hem naar de tabernakel brengen. Dat beloofde ze uit de grond van haar hart.
Thuis gekomen werd ze dat jaar spontaan zwanger17. Volgens de Joodse overlevering op Rosj Hasjana, op Nieuwjaarsdag. Waar of niet, voor Hanna was het een nieuw jaar. Moeder worden. Wat een genade. Maar ook: wat een opgave. Nog maar nauwelijks van de borst af bracht zij hem naar Silo. Naar de tabernakel. Naar God18.
Kijk eens hoe ze daar liep met haar kleuter. Hij soms naast haar met zijn handje in die van haar. Vaker nog op haar arm. Met zijn hoofdje tegen haar hals en zijn armpjes om haar nek. Zo van: jij bent mijn moeder, bij jou ben ik veilig. Zij steeds maar weer de tranen uit haar ogen vegend. Afscheid nemen van je kind waarnaar je zo lang en smekend had verlangd doet zeer. Heel zeer! Zelfs met de belofte aan de Here God.
En toch liep ze daar soms ook met een glimlach. Want de Here God had haar gezegend19.
Zou haar nog meer zegenen. Later kreeg ze nog 3 zoons en 2 dochters20.
Hanna, de vruchtbare onvruchtbare.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1 Genesis 16,1a: Abrams vrouw Sarai baarde hem geen kinderen.
2 Genesis 16,1b-2a: Nu had zij een Egyptische slavin, Hagar. ‘Luister,’ zei Sarai tegen Abram, ‘de HEER houdt mijn moederschoot gesloten. Je moest maar met mijn slavin slapen, misschien kan ik door haar nakomelingen krijgen.’
3 1 Samuel 1,2a: Hij had twee vrouwen: de ene heette Hanna en de andere Peninna
4 1 Samuel 1,2b: Peninna had kinderen, maar Hanna niet.
5 1 Samuel 1,8b: Beteken ik (Elkana) niet meer voor je dan tien zonen?
6 1 Samuel 1,6: Haar rivale kwetste haar dan diep, door haar te sarren omdat de HEER haar geen kinderen gaf
7 Waar Rama heeft gelegen is niet zeker. Meestal wordt aangenomen dat Rama iets ten noorden van Jeruzalem moet hebben gelegen. En zo’n 32 kilometer ten zuiden van Silo. Normaal doe je over zo’n tocht 6 tot 8 uren maar met kinderen duurt het meestal aanzienlijk langer.
8 1 Samuel 1,4: Wanneer Elkana zijn jaarlijkse offer bracht, gaf hij zijn vrouw Peninna en haar zonen en dochters een stuk van het offervlees
9 1 Samuel 1,5a: Maar het mooiste stuk gaf hij aan Hanna
10 Foliumzuur is vitamine B11
11 Wetenschappelijke studies zijn het niet eens over het effect van foliumzuur op e vruchtbaarheid van vrouwen. Sommige studies zeggen dat foliumzuur de vruchtbaarheid bevordert, andere dat het tegendeel het geval is. Mogelijk dat in de oudheid gedacht werd dat vlees wel goed voor de vruchtbaarheid was.
12 1 Samuel 1,7a: Zo ging het jaar in jaar uit.
13 1 Samuel 1,9a: Na de maaltijd stond Hanna op en ging naar het heiligdom van de HEER,
14 1 Samuel 1,10-11a: Diepbedroefd bad Hanna tot de HEER. In tranen legde ze een gelofte af: ‘HEER van de hemelse machten, ik smeek U, heb toch oog voor mijn ellende
15 1 Samuel 1,11b: Schenk mij een zoon,
16 1 Samuel 1,1b: dan schenk ik hem voor zijn hele leven aan U:
17 1 Samuel 1,19b-20a: Thuis in Rama sliep Elkana met zijn vrouw Hanna, en de HEER dacht aan haar. Binnen een jaar werd Hanna zwanger en baarde ze een zoon.
18 1 Samuel 1,24a: Zodra ze hem niet meer zelf voedde, nam ze hem mee naar Silo en bracht hem, zo jong als hij was, naar het heiligdom van de HEER.
19 1 Samuel 1,27: Om deze zoon heb ik gebeden, en de HEER heeft mij gegeven waar ik om heb gevraagd.
20 1 Samuel 2,21a: De HEER zag inderdaad naar Hanna om: ze werd opnieuw zwanger en baarde nog vijf kinderen, drie zonen en twee dochters,